Remont przyspiesza po uzyskaniu zezwoleń

Mija siedem miesięcy od przejęcia Dworu Sarny z zasobu państwowego. Oto bilans tego gorącego pierwszego okresu naszej obecności, w trakcie którego utworzono Fundację Odbudowy Dworu Sarny.

IMG_1258Dzięki bardzo sprawnie działającemu Starostwu Kłodzkiemu otrzymaliśmy właśnie kluczowe w obecnym sezonie pozwolenia budowlane, co pozwoli nam rozpocząć właściwe prace remontowe. Przed nami cztery miesiące wzmożonego wysiłku organizacyjnego i finansowego.

Za nami prace przygotowawcze do tegorocznych remontów. Przez pierwsze półrocze naszej obecności we Dworze Sarny gruntownie sprzątaliśmy najwartościowsze obiekty i przygotowywaliśmy się do właściwego remontu pod względem formalnym.

Wkrótce po kupnie Dworu Sarny od Agencji Nieruchomości Rolnych okazało się, że architekt Rafał Maciejewski z Dzierżoniowa dysponuje inwentaryzacją architektury, którą wykonał jeszcze w latach 2010-2011, kiedy o przejęcie Dworu Sarny starała się brytyjska fundacja Save Britain’s Heritage w ramach swojego programu ochrony dziedzictwa europejskiego.

Z przejęcia Dworu Sarny przez brytyjską fundację nic nie wyszło. Nabycie wykonanej wtedy inwentaryzacji i dalsza współpraca z architektem pozwoliły nam jednak na zaoszczędzenie kilku miesięcy żmudnej pracy projektowej.

Przejęliśmy obiekt bez żadnych własnych mediów, jedynie z zaskakująco wysokim rachunkiem za dostarczaną 27 lokatorom wodę, z której sami nie byliśmy w stanie korzystać. Dość powiedzieć, że średnie zużycie wody na mieszkańca zespołu wynosiło pierwotnie prawie 18 metrów sześciennych w miesiącu. Norma na cele mieszkaniowe to 3 metry sześcienne. Okazało się, że mieliśmy na nieruchomości duży wyciek do gruntu, który udało się zlikwidować po wielu tygodniach poszukiwań uszkodzenia.

Szybko udało się zainstalować w domu bramnym i wszystkich poziomach wieży prąd.

Mieliśmy tylko kilka tygodni na przygotowanie wniosku o dotację z funduszy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego. Udało się nam złożyć dokumenty i uzyskać 30 tys. zł dotacji na nową konstrukcję dachu na naszym XVII-wiecznym spichlerzu dworskim, którego podwójne szczyty są jednym ze znaków rozpoznawczych Dworu Sarny.

Dotacja, z której się ogromnie cieszymy widząc w niej kredyt zaufania, pokrywa ok. 17% kosztów projektu. Resztę pokryjemy z własnych funduszy i na przełomie sierpnia i września nowa konstrukcja dachu spichlerza zostanie zamontowana.

dachZ zewnątrz dach będzie wyglądać identycznie jak przed wiekami. Od wewnątrz jednak będzie to wykonana we współczesnej technologii konstrukcja z drewnianych wiązarów, która umożliwi nam pozostawienie pod nią całej przestrzeni pierwszego piętra pustej i w kolejnych działaniach stworzenie w spichlerzu sali koncertowej o powierzchni ok. 300 metrów kwadratowych i wysokości wnętrz prawie 7 metrów. Zakładamy, że będzie to największa z sal koncertowych przyszłego centrum muzyki dawnej w Sarnach.

Nowoczesna konstrukcja będzie w stanie lepiej przenosić obciążenia niż poprzednie dachy, mamy więc nadzieję, że dach spichlerza w Sarnach już więcej się nie zawali.

DSC04877Usunęliśmy tony śmieci z dworu, spichlerza, domu bramnego i stodoły z 1857 r., w której znajdowały się kopy łatwopalnego siana.

W spichlerzu rozebrano zagrażającą dalszą katastrofą budowlaną zawaloną konstrukcję dachu.

Wykonaliśmy nowe projekty remontu dachu spichlerza i domu bramnego i uzyskaliśmy pozwolenia konserwatorskie na te prace. W kolejce czekają wnioski o pozwolenia na prace w wieży i dworze.

DSC05719Oprócz opisanego wyżej remontu dachu spichlerza jesteśmy w trakcie absorbującego remontu kapitalnego domu bramnego, w którym w izbie straży przy bramie wjazdowej znajdzie się punkt informacji turystycznej a na poziomie dziedzińca – piętro wyżej – kawiarnia.

Pierwotnie sądziliśmy, że uda się ten budynek otworzyć w tym roku, lecz zakres prac nie pozwoli na to. Spodziewamy się otwarcia tego obiektu przed Majówką 2015.

IMG_1303Przejazd bramny będziemy musieli pogłębić o ok. pół metra – o tyle poziom gruntu podniósł się przez ostatnie dziesięciolecia.

W lipcu zainstalowano pierwsze okno, jako wzorcowe, na wzór zachowanych okien z dworu. W trakcie remontu domu bramnego ponownie budynek zwieńczy neogotycki krenelaż i przywrócony zostanie istniejący w czasach baroku taras od strony zachodniej. Wyremontowana zostanie elewacja i zamontowane instalacje. W nadchodzącą zimę dom bramny będzie już ogrzewany.

Do Dworu Sarny powrócił kartusz herbowy z piaskowca z XVIII wieku oraz drzwi wejściowe prawdopodobnie z 1906 r. i kilka par drzwi wewnętrznych, być może z czasów barokowej modernizacji dworu albo neostylowe z początku XX wieku.

Bardzo uszkodzony kartusz nie nadaje się do ekspozycji. Będziemy ubiegać się o dotacje na jego renowację.

Rozebraliśmy PGR-owskie komórki rozrzucone bezładnie po całym kompleksie. Niektórzy nasi lokatorzy musieli też przenieść swój dobytek z magazynów liczących czasem po kilkaset metrów kwadratowych do komórek bardziej rozsądnej wielkości.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOkazało się, że taras przy domu bramnym od strony rzeki pokrywają płyty z czerwonego piaskowca. Identyczne znaleźliśmy w korytarzu domu bramnego pod warstwą betonu. Za kilka miesięcy wrócą na swoje miejsce.

Oddaliśmy historyczne bramy zespołu do renowacji.

Pracownia Hortus Excelsior wykonała inwentaryzację parku, identyfikując 607 drzew, w tym szereg drzew pomnikowych. Przygotowany został program gospodarki drzewostanem, konsultowany obecnie z urzędem konserwatorskim, który będzie podstawą wniosku Fundacji Odbudowy Dworu Sarny o dotację z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Uzyskaliśmy zezwolenie na wycinkę interwencyjną polegającą na usunięciu drzew rosnących w fundamentach dworu.

Dr Andrzej Legendziewicz z Politechniki Wrocławskiej wykonuje studium architektoniczne zespołu. Pierwsze znaleziska są fascynujące ale szerzej o nich opowiemy po zakończeniu prac.

Ustanowiliśmy wspólnie z pałacowymi sąsiadami Fundację Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Hrabstwa Kłodzkiego. Fundatorami są właściciele pałaców w Gorzanowie, Kamieńcu, Korytowie i Sarnach oraz Domu pod Twierdzą w Srebrnej Górze i Wapiennika w Starej Morawie. W inicjatywie uczestniczy też pałac w Żelaźnie.

Odbyliśmy wizytę w Londynie, gdzie spotkaliśmy się z prezesem fundacji Save Britain’s Heritage, panem Marcusem Binney, w celu omówienia możliwości współpracy.

Dwór Sarny pojawił się wielokrotnie w mediach. Sam fakt zakupu odbił się szerokim echem, co zrozumiałe po kilku latach nadziei, że obiekt nabędzie brytyjska fundacja pod patronatem Księcia Karola.

Ponadto byliśmy obecni w audycji Programu Drugiego Polskiego Radia o naszej fundacji regionalnej, jak i w tekstach Gazety Wyborczej, Tygodnika Noworudzianin, Gazety Noworudzkiej, Schlesien Heute i Sächsische Zeitung, i w relacji TV Kłodzka.

Z rzeczy przykrych: skradziono elementy XIX-wiecznej balustrady małego dziedzińca dworskiego. Sprawcy prokurator postawił zarzuty z art. 278 Kodeksu Karnego („Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5″) oraz z art. 108 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami („Kto niszczy lub uszkadza zabytek, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5″).

Ubolewamy nad tym, że sprawcą jest człowiek dopiero wkraczający w dorosłe życie, ale nie możemy tolerować takich zachowań, szczególnie, że są one częste w obiektach zabytkowych.

Przejęliśmy pierwszy lokal mieszkalny od jednej z lokatorek, która uzyskała lokal zamienny z zasobu Gminy Radków. Na koniec czerwca Dwór Sarny zamieszkiwało ponad 20 osób.

 

Kwiecień i maj

W ciągu wiosennych miesięcy prace we Dworze Sarny trwały z dużą intensywnością.

1966759_754064271280204_1741595358_nPrzygotowujemy się do podpisania umowy na dotację przyznaną pod koniec marca przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego w wysokości 30 tys. zł z na pierwszy etap prac przywracających dach na XVII-wiecznym spichlerzu w Sarnach.

To dużo mniej, niż wnioskowaliśmy, ale mimo to podejmiemy wysiłek i w tym roku spichlerz, którego podwójny dach już wielokrotnie ulegał katastrofie, będzie ponownie zadaszony, tym razem na trwałe, i zacznie schnąć.

W spichlerzu za kilka lat znajdzie się sala koncertowa i pomieszczenia wystawowe. Spichlerz został gruntownie wyczyszczony ze śmieci i rumowiska.

10167943_756865017666796_1520982482_nPrace porządkowe ujawniły wiele ciekawostek. Pod grubą warstwą ziemi i chaszczy na tarasie przy domu bramnym ukrywała się posadzka z czerwonego piaskowca. Na tym tarasie pojawią się kawiarniane stoliki i parasole.

Wciąż mamy nadzieję, że uda się jeszcze w wakacje 2014 r. otworzyć kawiarnię dworską i udostępnić Kaplicę Św. Jana Nepomucena dla zwiedzających. Zależy to w ogromnej mierze od procesów administracyjnych.

W kwietniu odbyły się pomiary inwentaryzacyjne drzewostanu parkowego w Sarnach. Na terenie Parku Górnego, który znajduje się na tej samej działce geodezyjnej, co budynki dworu i folwarku, jest 607 drzew, w tym wiele pomnikowych.

1013597_738920206152831_2832157500361865166_nZostało rozpoznanych także kilka dodatkowych okazów w okolicznym krajobrazie, które zdradziły zamysł Eduarda Petzolda o widokowej adaptacji okolic rezydencji do kompozycji przestrzennej parku.

Odnaleziony został także relikt tzw. Olchy dwunastu apostołów i stare koryto sztucznego strumienia nawadniającego północno-zachodni skraj Parku Górnego.

Zniszczone bramy Dworu Sarny odjechały do renowacji. Nie wrócą natychmiast po niej, lecz dopiero kiedy nieruchomość będzie bardziej bezpieczna.

Logo Dworu Sarny

Nasze logo, wprowadzone na początku 2014 r., wiąże się z miejscem, regionem, przeszłością i przyszłością.

logoSarnykolorNawiązuje do znaków heraldycznych. Tarcza podzielona została na dwie części. W części prawej, pasy czerwone i złote stanowią barwy znane z symbolu heraldycznego dawnego Hrabstwa Kłodzkiego.

Hrabstwo Kłodzkie jako historyczny region potężnych rezydencji funkcjonował także dzięki działalności rodu von Götzen, z inicjatywy którego wzniesiony został dwór w Sarnach.

Lewa część tarczy herbowej wypełniona jest czerwienią, będącą tłem tarczy herbowej rodu von Götzen.

Zastosowanie obydwu kolorystyk, tj. Hrabstwa Kłodzkiego oraz rodu von Götzen w emblemacie symbolizującym „nowy” Dwór Sarny, oznacza kontynuację tradycji a także przywiązanie do regionu.

Centralną część tarczy zajmuje mniejsza tarcza przedstawiająca dolnośląskiego orła, ukoronowana rangową koroną hrabiowską.

Tarcza herbowa, zgodnie z tradycjami ikonografii heraldycznej, została zwieńczona klejnotem. Na klejnot tarczy wybrano orle skrzydła, które należy rozumieć zarówno jako atrybut godła Dolnego Śląska, ale także atrybut zaczerpnięty z historycznego godła Hrabstwa Kłodzkiego.

Tarcza oprawiona jest labrami, których forma nawiązuje do przedstawień herbowych końca XVI i całego XVII wieku. Jest to także odwołanie do początków miejsca.

Kolorystyka logo, oprócz kolorystyki heraldycznej (tynktury), ma także dawny wymiar znaczeniowy. Kolor złoty: wiara, stałość, mądrość, chwała, Kolor czerwony: wspaniałomyślność, hart ducha.

Wielkie sprzątanie

IMG_1939

Ostatniego dnia stycznia 2014 r. rozpoczęliśmy odgruzowywanie. W ciągu ok. dwóch miesięcy Dwór Sarny przejdzie pilnie potrzebny zabieg usunięcia starych klatek, drewnianych szop, śmieci i gruzu.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zaczęliśmy od domu szyi bramnej, najbardziej na południe wysuniętego obiektu, który zostanie zaadaptowany na kawiarnię.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Po odgruzowaniu i usunięciu szop odsłonił się piękny taras z krenelażem i widokiem na park i pałac letni.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

W domu szyi bramnej zainstalowano przyłącze prądu i gruntownie posprzątano wnętrze.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Wykonano tymczasowe wyprowadzenie prądu do wieży, w której na każdym poziomie pojawiły się gniazdka elektryczne.

Na magazyn zaadaptowano jeden z budynków gospodarczych, który jest podłączony do instalacji alarmowej.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Sama wieża również przeszła czyszczenie z gruzu i pyłu wewnątrz. W łączniku pomiędzy wieżą a kaplicą znajdzie się tymczasowe miejsce zarządzania obecnymi działaniami.

IMG_1976

Podjęliśmy prace porządkowe w zawalonym spichlerzu, na którego parterze znaleźliśmy tysiące pustych puszek.

Z kaplicy znikną dwie zepsute lodówki.

Na koniec zostanie najważniejszy obiekt – sam dwór, którego wnętrze pomimo ogromnych zniszczeń nie przestaje zachwycać.